Instytucja koronera
Kluczowym rozwiązaniem będzie jednoznaczne określenie odpowiedzialności i zakresu czynności związanych ze stwierdzaniem i dokumentowaniem zgonów. Przewiduje się powołanie instytucji koronera, czyli osoby uprawnionej do stwierdzenia i udokumentowania zgonu. Przewidziano wprowadzenie elektronicznej karty zgonu i elektronicznej karty urodzenia z adnotacją o martwym urodzeniu.
Pochówki poza cmentarzami
W projekcie uregulowano zasady postępowania ze zwłokami, szczątkami ludzkimi i popiołami ludzkimi – w tym w szczególności możliwości dokonywania pochówków poza cmentarzami, zasad postępowania na cmentarzach i w krematoriach, a także pogrzebów na morzu.
Projekt reguluje też m.in. zasady międzynarodowego przewozu zwłok, szczątków ludzkich i popiołów ludzkich; zasady zakładania, rozszerzania, utrzymywania i likwidacji cmentarzy oraz umożliwia zakładania cmentarzy poza terenem danej gminy. Ponadto określa też minimalne wymogi w zakresie wyposażenia cmentarza; modyfikuje zasady związane z odległościami cmentarzy od zabudowy i wprowadza jednoznaczne zasady likwidacji grobów
Prawo organizacji pogrzebu
Po zmianach prawo do organizacji pochówku zwłok, szczątków ludzkich lub popiołów ludzkich, obejmujące w szczególności organizację pogrzebu, zapewnienie lub wybór miejsca pochówku oraz decyzję co do kremacji, mają kolejno: podmiot wskazany w testamencie osoby zmarłej, pozostały małżonek, krewni zstępni, krewni wstępni, krewni boczni do czwartego stopnia pokrewieństwa, powinowaci w linii prostej do pierwszego stopnia.
Elektroniczne księgi cmentarne
Projekt przewiduje wprowadzenie elektronicznych ksiąg cmentarnych, rejestru grobów i miejsc spoczynku oraz rejestru cmentarzy a także włączenie do elektronicznej ewidencji cmentarnej informacji pochodzącej z Systemu Odznaczeń Państwowych, rejestru zabytków, ewidencji zabytków, ewidencji grobów i cmentarzy wojennych oraz ewidencji grobów weteranów walk o wolność i niepodległość.
Kontrola branży
Projekt przewiduje ponadto wprowadzenie działalności regulowanej w odniesieniu do branży pogrzebowej, w tym wprowadzenie rejestru przedsiębiorców i zakazu prowadzenia działalności dla przedsiębiorców niezarejestrowanych.
Przewidywane efekty
Za szczególne istotne przewidywane efekty zmian legislacyjnych uznaje się m.in. zmniejszenie liczby przypadków, w których występuje trudność w znalezieniu osoby, która stwierdzi zgon oraz odciążenie lekarzy, szczególnie lekarzy POZ, z obowiązku stwierdzania zgonów gwałtownych.
Zmiany zapewnić mają też lepszą ochronę cmentarzy i miejsc spoczynku przed zniszczeniem, nieuprawnioną likwidacją lub zbezczeszczeniem zwłok.
Regulacja ma też zapewnić możliwość łatwego uzyskania informacji o statusie danego grobu, obowiązującym prawie do grobu oraz zmniejszyć liczbę sporów dotyczących prawa do grobu, prawa do rezerwacji miejsca pochówku, czy też związanych z likwidacją grobów.
Zmiany mają ułatwić Inspekcji Sanitarnej dokonywania kontroli cmentarzy, krematoriów i przedsiębiorców prowadzących działalność w branży pogrzebowej, zwiększyć bezpieczeństwa sanitarno-epidemiologicznego kraju i zmniejszyć ryzyko niedopełnienia procedur, szczególnie sanitarnych związanych z prowadzeniem działalności pogrzebowej.