WAŻNE 

• Na końcu artykułu znajdują się informacje o zarządcy cmentarza. 
• Poszukujemy wszelkich informacji o tym cmentarzu, które prosimy przesyłać na adres: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

LOKALIZACJA

Cmentarz znajduje się przy ul. Nowina i Szpitalnej.

Liczy około 6 ha.

HISTORIA

Został założony w 1905 r., ale teren - wówczas na peryferiach Jeżyc - pod cmentarz został zakupiony już w 1903 r. . Został otwarty 14 maja 1905r.

Miał na owe czasy kształt nowego, zgeometryzowanego układu przestrzennego, dwudzielnego z zespołem regularnych kwater ułożonych symetrycznie wzdłuż głównej osi, o charakterystycznym rytmie i kulminacji wypełniających go elementów
Nekropolia była stopniowo powiększana poprzez dokupywanie przylegających działek. Układ ten został szybko zburzony, gdyż od strony północnej dokupiono wąską działkę, którą oddzielał od cmentarza pas zlikwidowanej w 1879 kolei stargardzko-szczecińskiej. W 1923 r. powiększono cmentarz o działkę wzdłuż jego zachodniej granicy.

Cmentarz przetrwał w nienaruszonym kształcie przez okres okupacji. W 1961 r. uchwałą Prezydium Rady Narodowej Miasta Poznania został zamknięty dla celów grzebalnych. W dniu 20 listopada 1961r. odbył się ostatni pochówek. Cmentarz Zgodnie z prawem, cmentarz miał istnieć przez 40 lat, a następnie miano go przekształcić w park.

Jednak w 1966r przystosowano kaplicę do celów liturgicznych. 12 sierpnia 1971 roku abp. Antoni Baraniak ustanowił ją samodzielnym ośrodkiem duszpasterskim. Na mocy dekretu z 20 maja 1981 roku została utworzona parafia pw. Chrystusa Dobrego Pasterza, która zarządza obecnie cmentarzem. W latach 1982–1986 został wybudowany na północno-zachodnim skraju cmentarza kościół wg projektu Jana Kopydłowskiego, a zabytkowa kaplica odzyskała swoje pierwotne przeznaczenie.

W latach 80. były prowadzone badania nad poznańskimi cmentarzami w celu rozpoznania ich wartości historycznych, artystycznych i krajobrazowych. Owocem tych prac było wpisanie 9 lutego 1984 roku przez wojewódzkiego konserwatora zabytków Witolda Gałkę cmentarza wraz z 297 nagrobkami do Państwowego Rejestru Zabytków.

25 maja 1995 roku, Urząd Miejski wydał orzeczenie, o spełnieniu warunków umożliwiających ponowne otwarcie cmentarza. W tym samym roku, na mocy porozumienia pomiędzy proboszczami – ks. Romanem Kubickim z parafii pw. Serca Pana Jezusa i św. Floriana oraz ks. Bolesławem Jurgą, cmentarz znalazł się w zarządzie parafii Chrystusa Dobrego Pasterza.

20 lipca 1995 roku odbył się pierwszy, po 34-letniej przerwie, pogrzeb. Był to pogrzeb ks. Bolesława Jurgi, który zmarł krótko po ocaleniu cmentarza.

Cmentarz objęty został całościowym programem prac rewaloryzacyjnych, zgodnie z projektem zagospodarowania przestrzennego opracowanym przez architektów Marię i Andrzeja Pajzderskich. Ekspertyzę dendrologiczną przygotował architekt krajobrazu Bernard Lisiak. Prace prowadzone na cmentarzu przywróciły mu regularne osie kompozycyjne i pierwotny, wielokwaterowy układ.

W centralnym miejscu cmentarza usytuowana jest neoromańska kaplica św. Barbary. Obok niej znajduje się drewniana kapliczka Matki Boskiej Częstochowskiej, wzniesiona  w 1977r.

Uwagę zwraca rodzinna kwatera Kulczyków, na której stoi rzeźba Igora Mitoraja, która przedstawia drzewo oliwne i scenę zwiastowania.

Na cmentarzu jest ponad 400 grobów wpisanych do rejestru zabytków.

Przy wejściu znajduje się Pomnik Wdzięczności poświęcony parafianom, którzy polegli w latach 1914-20. Ma kształt figury Chrystusa na kolumnie.

POCHOWANI

Cmentarz liczy około 33 tys. pochówków. Tutaj grzebani są zmarli z 6 parafii.

30 listopada 1997r. utworzono, w miejscu dotychczasowych polowych mogił żołnierzy z września 1939 roku, kwaterę Żołnierzy Września z pomnikami nagrobnymi. Tam też znalazła się kwatera cywilów poległych podczas nalotów niemieckich z 1939 r.

Ponadto są tu groby osób, które zastały zamordowane podczas protestów w 1956r.

Tu pochowani są:

• Janusz Zeyland
• Adam Wodziczka
• Wacław Mayer ( - ) - ksiądz, założyciel cmentarza Jeżyckiego,
• Witold Gałka ( - ) - miejski konserwator zabytków, badacz historii miasta,
• Wanda Błeńska ( - ) - lekarka i misjonarka.

Istnieje Stowarzyszenie Opieki nad Zabytkowym Cmentarzem Jeżyckim.