WAŻNE 

• Na końcu artykułu znajdują się informacje o zarządcy cmentarza 
• Poszukujemy wszelkich informacji o tym cmentarzu, które prosimy przesyłać na adres: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

LOKALIZACJA

Cmentarz znajduje się przy ul. Dąbrowskiego.

Wpisany jest do rejestru zabytków. Powierzchnia obiektu wynosi 2,19 ha.

Cmentarz obejmuje tereny trzech istniejących tu dawniej cmentarzy:

• położonego w górnej części historycznego Cmentarza Garnizonowego,
• założonego w latach 90. XIX wieku nowego cmentarza szpitalnego, przy ewangelickim kościele p.w. Bożego Ciała (obecnie Parafia Polskokatolicka),
• niewielkiego fragmentu powstałego na początku XX wieku Cmentarza Związku Wolnoreligijnego.

HISTORIA

Na cmentarzu znajduje się wiele obiektów istotnych dla lokalnej społeczności, m.in. zabytkowa neogotycka drewniana kaplica przedpogrzebowa 1896 r. Tutaj też znajduje się zbudowany w podobnym stylu dom grabarza. 

Cmentarz powstał po wojnach napoleońskich, a po wojnach prusko-austriackich powstała tu kwatera jeńców austriackich. Dziś upamiętnia to nagrobek wykonany z luf armatnich.

Tutaj znajduje się:

• kwatera żołnierzy niemieckich poległych II Wojnie Światowej,
• kwatera żołnierzy niemieckich z okresu I Wojny Światowej 1914–1918,
• zbiorowa mogiła jeńców rosyjskich z okresu I Wojny Światowej 1914–1918.

Po II wojnie Światowej cmentarz funkcjonował jako otwarty cmentarz komunalny do 1956 r. Pojedyncze pochówki dokonywane były jeszcze do 1959 r., a w 1961 r. cmentarz został zamknięty.

W górnej części znajduje się Kwatera Muzułmańska.

Po ponownym otwarciu cmentarza w 1995 r. wydzielono tu Kwaterę Wojskową dla pochówków zmarłych żołnierzy zawodowych z Garnizonu Gdańsk oraz Kwaterę Kombatancką. Wystrój tej kwatery stanowi pomnik z ziemią z pól bitewnych w formie częściowo oszlifowanego głazu granitowego z wykutymi krzyżem i orłem WP oraz tablica „Bóg – Honor – Ojczyzna” i napis: „Cześć wam zdziesiątkowanym w ciężkich bojach, więzieniach, Wam braciom nie uznanym, żywą Polskę niosącym w sumieniach”. To fragment wiersza legionisty I Brygady Edwarda Słońskiego z 6 sierpnia 1919 r. W 1998 r. pomnik ten został wzbogacony o dwa głazy upamiętniające: dawnych obrońców Polski i Gdańska, obrońców Ojczyzny, którzy polegli lub zostali zamordowani, ale ich miejsca pochówku nie są znane lub nie istnieją.

Na historycznej kwaterze IX cmentarza utworzono w latach 1999–2000 (oficjalne otwarcie nastąpiło w dniu 21.08.2000 r.) kwaterę grzebalną żołnierzy niemieckich poległych w czasie II Wojny Światowej. Na tej kwaterze  grzebane są szczątki żołnierzy niemieckich, którzy zginęli w latach 1939–1945, które ekshumowane są z miejsc odnalezienia lub innych cmentarzy polowych z północnej Polski.

Na cmentarzu tym odnaleziono szczątki ofiar zbrodni komunistycznych z 1946r.: Inki i Zagończyka.

POCHOWANI

Tu pochowani są:

• 15 marynarzy niemieckich z krążownika „Magdeburg”, który zatonął 26.08.1914 r. od wybuchu miny morskiej w Zatoce Ryskiej; w przededniu II Wojny Światowej, pod pretekstem złożenia hołdu marynarzom z tego okrętu wszedł 25.08.1939 roku do Portu Gdańskiego pancernik „Schlezwig-Holstein”, ostrzeliwujący 1 września 1939 roku polską Wojskową Składnicę Tranzytową na Westerplatte,
• Andrzej Sulewski (23.05.1945 - 13.08.2010) – polski szewc, szkutnik i artysta uliczny.
• Kinga Choszcz (10.04.1973 - 9.06.2006) - podróżniczka,