WAŻNE
- Na końcu artykułu znajdują się informacje o zarządcy cmentarza.
- Poszukujemy wszelkich informacji o tym cmentarzu, które prosimy przesyłać na adres: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
LOKALIZACJA
Cmentarz znajduje się przy ul. gen. Grzmota-Skotnickiego, na Wzgórzu Wolności. Znajduje się w miejscu, gdzie od 1913 r. stała wieża Bismarcka, przemianowana w 1920 r. na Wieżę Wolności. Wieżę wysadzono w 1928 r. decyzją bydgoskiej rady miejskiej, gdyż uznano ją za symbol pruskiego nacjonalizmu.
HISTORIA
Powstał w roku 1946.
POCHOWANI
Tu pochowano 1169 mieszkańców Bydgoszczy zamordowanych w okresie okupacji hitlerowskiej na terenie miasta (m.in. na Starym Rynku), w Dolinie Śmierci i w lasach podmiejskich.
W szczególności:
- na cmentarzu w punkcie centralnym znajduje się urna z prochami 100 bydgoszczan rozstrzelanych w Otorowie w październiku 1939 r.,
- tu też pochowano m.in. rozstrzelanych w dniu 5 października 1939r. radców miejskich: Kazimierza Beyera, Jana Góralewskiego i inż. Tadeusza Janickiego,
- cmentarz mieści pochówki kilkudziesięciu nauczycieli rozstrzelanych 1 listopada 1939r. w Dolinie Śmierci,
- oraz pochówki księży, przedstawicieli wolnych zawodów, rzemieślników i robotników.
W centralnej części cmentarza znajdują się symboliczne groby prezydentów miasta z okresu międzywojennego, zamordowanych przez hitlerowców:
- Leona Barciszewskiego,
- Bernarda Śliwińskiego,
- dziennikarza i radnego Konradego Fiedlera,
- kupca Mariana Maczugi,
- wiceprezydenta Bydgoszczy Mieczysława Nawrowskiego,
- komendanta Straży Obywatelskiej Stanisława Pałaszewskiego,
- proboszcza parafii farnej Józefa Schulza.
Na cmentarzu znajduje się tablica pamiątkowa i urna z prochami bydgoszczan zamordowanych w obozach koncentracyjnych.
W północnej części cmentarza:
- wznosi się krzyż z ołtarzem polowym,
- znajduje się tablica ku czci Żydów bydgoskich (1949, proj. Piotr Triebler).
Niedaleko bramy cmentarnej znajduje się pomnik (z 1985 r.) ku czci 50 żołnierzy i oficerów Bydgoskiego Batalionu Obrony Narodowej zamordowanych w Boryszewie koło Sochaczewa 22 września 1939 za rzekomy udział w tzw. „Krwawej Niedzieli” w Bydgoszczy w dniu 3 września 1939r.